Konferansa mamosteyên kurdî ya sêyem

Pênþem, 18.11.2004

Ji 17 þaredarîyên Swêdê 57 mamosteyên kurdî, 2 midûrên perwerdeya zimanê zikmakî û rayedarek, Mats wennerholm, ji Dayreya karûbarên pêþvebirina dibistanan beþdarî konferansê bûn.

Konferansê bi axaftina midûra perwerdeya zimanê zikmakî ya bajarê Goteborgê, Raija Enckell dest pê kir. Mudûrê navenda duzimanî ya þaredarîya Västeråsê (Vesteros) jî axaftinek kir û peyama piþtgirîyê ya EGITIM SEN Þaxa Amedê xwend.

Paþê raporên seferên Dîyarbekrê ji alîyê Joachîm Gotz û Haydar Diljen ve hatin pêþkêþkirin. Li ser van raporan gelek pirs hatin pirsîn.

Tiþtên nû yên malperên Dibistana Kurdî û Fêrgehî zimanê kurdî hatin nasandin. Li ser vê xalê di grûbên biçûk de guftûgo hat kirin. Ji bo pêþvebirina van malperan gelek nirxandin û pêþnîyarên girîng hatin kirin.

Li ser alfabeya erebî guftûgo hat kirin. Mamosteyan gelek gazind ji alfabeya erebî kirin.

Êvarê mamosteyan bi hev re þîv xwar û þagirdên kurdî bernameyeka kulturî ya ji her çar perçeyên Kurdistanê pêþkêþ kir.

În, 19.11.2004

Roja duyem ya konferansê bi axaftina Mats Wennerholm dest pê kir. Mats Wennerholm, li ser navê Dayreya Pêþvebirina Xwendegehan ya Swêdê, di derbarê pêþveçûnên nû yên li ser perwerdeya zimanê zikmakî û teknolojîya zanyarî û ragihandinê axaftinek kir. Wî di axaftina xwe de, di pirsa perwerdeya zimanê zikmakî de, rola dewlet û þaredarîyan anî zimên û got, ”dewlet, armanc û hedefên perwerdeyê destnîsan dike, lê hemû çalakîyên perwerdeyî yên ji bo gîhaþtina wan hedefan di bin erk û berpirsîyarîya þaredarîyan de ne.”

Dê di pêþerojê de qelem û defter hebîn lê...
Wennerholm carek din bal kiþand ser girîngîya teknolojîya zanyarî û ragihandinê û got, “dê di pêþerojê de qelem, defter û pirtûk hebin, lê komputer, bi taybetî jî înternet, dê cihê xwe di jiyana mirovan de, bi taybetî di jîngeha perwerdeyê de hîn jî grantir û frehtir bike. Lewra, yên ku heta niha vê teknolojîyê bi kar naynin, divê ji niha de amadekarîyên xwe bikin ku bi kar bînin.

Wennerholm li ser pêþveçûnên teknolojîya ragihandinê çend mînak dan. Yek ji wan mînakan ew bû: Dema ku mirov dixwîne komputer bi xwe dinivîse. Þagird dikarin vê bernameyê bi kar bînin û xwe bi xwe test bikin.
Wennerholm axaftina xwe weha domand; “wezareta perwerdeyê dixwaze ji perwerdeya zarokên biyanîyan îmkanên nû peyda bike û rewþa wan baþtir bike. Ev yeka ha di nav plana xebata wezaretê de xala pêþî ya rojevê ye. Projeya Temaya zimanê zikmakî, perwerdeya bilindkirina kopentensa mamosteyan û perwerdeya dîstansê çend mînakên ji vê xebatê ne ku hatina plankirin.

Ziman ji alayan mezintir in
Mamosteyekî pirsî, got, gelo çima hûn li ber her zimanekî alayekê danaynin? Mats Wennerholm weha bersiv da; ”Em naxwazin zimanan bi alayan ve girê bidin. Ziman ji alayan gelek mezintir in.”
Wennerholm li ser erka mamosteyên zimanê zikmakî jî weha got, “Di nav pênc salan de dê erka mamosteyên zimanê zikmakî bê guhertin. Ji bo ku mamoste bikaribin bi vê erkê rabin, divê xwedî zanebûneka firehtir bin. Lewra divê hûn xwe ji niha de amade bikin.”

Plaketa EGITIM SENê Saxa Amedê
Mats Wennerholm, di dawîya axaftina xwe de plaketa ku EGITIM SENê þaxa Amedê (Diyarbekir) dabû Mai Beîjer (Beîyer) û hevalên wê yên delegasyona Swêdê ku çûbû serdana Amedê, pêþkêþî beþdarên konferansê kir û got, “ev plaket Sendîkaya Mamosteyan Þaxa Amedê daye Maî Beîjer. Maî Beijer, ji ber ku li Danîmarkayê ye, nikaribû were vê konferansê. Lê ji we re silavên serketinê û ev plaket þandîye. Ez wê plaketê radestî we dikim.”

Haydar Diljen plaket wergirt û nivîsa li ser plaketê xwend. Li ser plaketê navê kesên ku di heyeta Swêdê ya perwerdeyê de bûn (Mai Beijer, Haydar Diljen, Sabîha Otlu, Zekerîya Mustafa) heye û bi kurdî weha hatîye nivîsîn: “Ji bo eleqedarîya we ya perwerdeya duzimanî û zimanê dayikê em we pîroz dikin. Bo serlêdana we em gelek kêfxeþ bûn. Ji we re serketin. 25.10.2004. Saxa Amedê ya EGITIM SENê, Lijneya Rêveber.”

Plaket û nivîsa li ser ji alîyên beþdarên konferansê ve bi dilþadîyek mezin hat pêþwazîkirin.

Konferansê sala bê li Amedê
Piþtî axaftina Mats Wennerholm, grûbên kurdîya bakur (kurmancî) û baþûr (soranî) cihê cihê civîyan. Di grûba kurdîya baþûr de, þaîr Refîk Sabir li ser dîroka zimanê kurdî semînerek da. Paþê hin materyalên dersê hatin nasandin.

Grûba kurdîya bakur, di bin rêveberîya mamoste Þefîk Kaya de, bi xala lidarxistina konferansê ya li Amedê dest bi xebatên xwe kir. Haydar Diljen, li ser fikra ”konferansa Amedê” û danûstandinên ku heta niha di vî warî de hatine kirin, agahî dan konferansê. Mamosteyan yeko yek li ser vê pêþnîyarê dîtinên xwe anîn zimên. Hemûyan jî bi dilþadîyeke pir mezin ev pêþnîyar di cih de dît. Konferansê di vê derbarê de, bi yekdengî, weha meyla xwe destnîþan kir:
• Li Amedê lidarxistina konferanseka mamosteyên kurdî însîyatîfeke gelek di cî de ye. Em bi kêfxweþî piþtgirîyê dikin.
• Divê mamosteyên hemû zaravayên kurdî di vê konferansê de bên temsîlkirin.

Li ser lîsteya peyvan ya ku li ser termên jîngeha perwerdeyê hatibû amedekirin, guftûgo hat kirin. Jixwe xebata di derbarê vê lîsteyê de di konferansa par de dest pê kiribû. Li ser lîsteyê axaftinên bi giþtî hatin kirin. Ev lîste, dê wek pêþnîyar di malpera Dibistana Kurdî de bê weþandin. Mamosteyên ku hewcedarîya wan pê hebe, dikarin bi kar bînin.

Misto Brodrêj Prtûka Alfabeyê da nasandin
Paþê Misto Brodjêj pirtûka xwe ye bi navê “Alfabe”, da nasandin û li ser pedagojîya hînkirina xwendin û nivîsîna kurdî ya destpêkê peyivî. Her weha li ser metodên hînkirina xwendin û nivîsîna agahdarî dan.

Remzî Kerîm plana dersê pêþkêþ kir
Remzî Kerîm plana xwe ya dersê ku ji 32 rûpelan pêk hatibû, pêþkêþî konferansê kir. Herweha behsa planên dersê yên mamosteyên kurdî yên din ku li Þaredarîya Botkyrkayê (Botþîrka) mamostetîyê dikin jî kir. Li ser plana dersê guftûgoyên gelek baþ hatin kirin.

Plana ku Remzî Kerîm amade kirîye dê di malpera Dibistana Kurdî de bê weþandin.

Atmosferek germ û kurdewarî
Piþtî ku beþdarên konferansê bi hev re wêne kiþandin, konferans bi dawî hat. Vê konferansê hêza mamosteyên kurdî xurttir kir. Du rojên mamosteyên kurdî di atmosfereka gelek germ û kurdewarî dederbaz bûn.

Çi di warê naverok, organîze û aktîfbûna besdaran de, çi jî di warê peywendî û sewîya bilind ya guftûgoyên di navbera besdaran de konferans gelek bi serketî bû. Vê konferansê hêz û morala mamosteyên kurdî xurttir kir. Besdarên konferansê bi heyecaneke mezin li hêvîyê ne ku konferansa sala bê li Amedê çêbe.

Nuçeyên din:
1. Konferans, roja yekem
2. Konferans, roja duyem
3. Wêne/foto
4. Ozgur politika
5. Kurdishinfo.com
6. Rizgari.org
7. KurdishMedia